تبلیغات
*** اولدوز *** - دیدنی های تبریز
تبلیغات
ads
دوستان
Friends
آرشیو
Archive
آمار سایت
stats
  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :
نظر سنجی
poll
  • شما بیشتر کدام یک را می پسندید؟








  • اولدوز
    لحظات خوبی برایتان آرزو می کند

    starali_3@yahoo.com



    عمارت‌ شهرداری‌

    این‌ كاخ‌ و عمارت‌ عظیم‌ در سال‌ 1313 هـ ق‌ توسط‌ حاج‌ ارفع‌الملك‌ و با نظارت‌ مهندسان‌ آلمانی‌ در محل‌ گورستان‌ متروك‌ ومخروبه‌ كوی‌ نوبر ساخته‌ شده‌ است‌.http://tabriz.irib.ir/images/stories/didani/shahrdari.jpg

    در بالای‌ این‌ عمارت‌ عظیم‌ برج‌ ساعتی‌ با ارتفاع‌ حدود 30 متر وجود دارد كه‌ از چهار سوی‌ شهر قابل‌ رویت‌ می‌باشد.

     نمای‌خارجی‌ تالار شهرداری‌ از سنگ‌ تراش‌ خورده‌ اسپراخان‌ است‌ و پلان‌ و نمای‌ ساختمانی‌ آن‌ به‌ شكل‌ عقاب‌ در حال‌ پروازمی‌باشد و در آن‌ از خصوصیات‌ معماری‌ كشور آلمان‌ استفاده‌ شده‌ است‌.

    این‌ بنای‌ باشكوه‌ در مساحتی‌ حدود 9600 متر مربع‌ و به‌ زیربنای‌ 6500 متر مربع‌ در 3 طبقه‌ احداث‌ گردیده‌ و اتمام‌ ساخت‌آن‌ در سال‌ 1318 هـ ش‌ می‌باشد.

    اخیرا در طبقه زیرزمین این ساختمان موزه شهرداری یکصد ساله تبریز که نخستین شهرداری در کشور بوده است دایر شده است.

     

    ائل گلی

    ائل گلی در هفت كیلومتری جنوب شرقی تبریز واقع شده است و نخستین بانی آن معلوم نیست. http://tabriz.irib.ir/images/stories/didani/elguleh.JPG

    شاهزاده قهرمان میرزا، پسر هشتم نایب السلطنه عباس میرزا، هنگام فرمانروایی در تبریز، به تعمیر این استخر همت گماشت که عمارت دو طبقه زیبائی در وسط آن بنا و از وسط ساحل شرقی استخر تا محل عمارت خیابانی تعبیه کرد.

     وی كوه بلندی را كه در جانب جنوبی استخر قرار داشت، به صورت سكوها و پله های عریض مرتبی در آورد و در چند جای آنها به فاصله معین جوی ها و آبشارهایی ایجاد كرد و در نظر داشت كه این بنا را كاخ ییلاقی خود قرار دهد اما كار تزئین بنا اتمام نیافته، درگذشت.

     فرزندان وی این حادثه را به فال بد گرفتند و عمارت متروك ماند که از آن تاریخ به بعد فقط استخر برای ذخیره كردن آب جهت آبیاری مزارع و باغهای شهر در تابستانها مورد استفاده قرار گرفت.

    این بنا در بهار سال 1309 هجری شمسی كه هنوز استخر و طبقه پائین عمارت آن باقی بود از طرف شهرداری تبریز تعمیر شد و از اواخر اردیبهشت ماه همان سال به صورت گردشگاه عمومی شهر درآمد.

     عمارت یك طبقه وسط استخر كه سالها به صورت كافه و محل استراحت گردش كنندگان بود در فروردین ماه 1346 به علت كثرت رطوبت و فرسودگی بنا تخریب و در سال 1349 شمسی ساخت بنای عمارت زیبای دو طبقه ای با همان طرح قبلی آغاز شد و تاکنون نیز به وسیله شهرداری اداره می شود و هم چنان مورد توجه گردشگران است.

     

    مسجد علیشاه

    نام مکان : مسجد علیشاه (ارگ تبریز)Image

     نوع اثر( طبیعت ، تاریخی ، زیارتی و ... ): تاریخی - مذهبی

     دوره تاریخی ساخت ، تشکیل ، بوجود آمدن یا  ... : دوره ایلخانی

    ارگ علیشاه یکی از بلندترین دیوارهای تاریخی کشور و نماد شهر تبریز است.

     این ارگ در مرکز شهر تبریز، در ضلع جنوبی تقاطع خیابان امام خمینی و فردوسی

     قرار دارد و امروزه فضای پیرامون آن برای برگزاری نماز جمعه مورد استفاده قرار

     می‌گیرد. این بنا توسط خواجه تاج الدین علیشاه بنا شده است.

    ارگ علیشاه و محوطه باستانی آن در ۱۵ دیماه سال ۱۳۱۰ هجری خورشیدی به شماره ۱۷۰ در فهرست آثار ملی ایران ثبت شده‌است و نقشه حریم استحفاظی قانونی و ظوابط حفاظتی آن در نشست ۲۹ خرداد ۱۳۵۷ شورای حفاظت آثار تاریخی «اداره کل حفاظت آثار تاریخی» مشخص و مورد تایید اعضا قرار گرفته‌است.امروزه تنها بخشی از دیوارهای عظیم و محراب بسیار بلند شبستان جنوبی این مسجد برجای مانده‌است که خود مؤید شکوه روزگار آبادانی آن است. دیوارهای موجود در حقیقت تشکیل دهنده ایوان طاق‌پوش و حمال طاقی استوانه‌ای عظیمی بود است که فضای به وجود آمده به عنوان شبستان و عنصبر اصلی مسجد علیشاه به شمار می‌رفته‌است. بقایای موجود بنا، حکایت از یک ایوان به عرض ۳۰٬۱۵ متر و جرز و دیواهای کناری به ضخامت ۱۰٬۴۰ متر و پی‌ها و فونداسیونی ژرف و حجیم متناسب سازه‌های فوقانی و ارتفاع احتمالی بنا تا خط آغاز طاق استوانه‌ای ۲۵ متر (البته دقت رد تناسب سازه‌های اثر ۳۶ متر صحیح به نظر می‌رسد) بوده‌است.حمد الله موستوفی در کتاب نزهت القلوب که در ۷۴۰ هجری نگاشته‌است چنین می‌گوید: «وزیر خواجه تاج الدین علیشاه جیلانی در تبریز و در خارج محله نارمیان، مسجد جامع بزرگی ساخته که صحن اش دویست گز در دویست گز و در صفحه‌ای بزرگ، از ایوان کسری به مداین بزرگ‌تر، اما چون در عمارت اش تعجیل کردند، فرو آمد و در آن مسجد انواع تکلفات به تقدیم رسانیده‌اند و سنگ مرمر بی مقیسا در او به کار برده و شرح آن را زمان بسیار یابد.»

     

    خانه مشروطه

    نام مکان : خانه مشروطه (موزه مشروطه تبریز)Image

     نوع اثر( طبیعت ، تاریخی ، زیارتی و ... ): تاریخی

     دوره تاریخی ساخت ، تشکیل ، بوجود آمدن یا  ... : دوره قاجار

    توضیح مختصری در خصوص معرفی مکان :

    یادگاری گرانقدر از انقلاب مشروطه خانه و موزه مشروطه در محله راسته کوچه است. خانه مشروطه واقع در محله قدیمی راسته کوچه از ابنیه تاریخی دوره قاجار است که تاریخ بنای آن به سال 1245 شمسی می رسد. بانی این خانه مرحوم حاج مهدی کوزه کنانی از بازرگانان خوشنام تبریزی بود که به پاس خدمات و مجاهداتش در انقلاب مشروطیت به لقب (ابوالمله) از او یاد شده است.مرحوم کوزه کنانی حامی بزرگ نهضت آزادیخواهی مردم آذربایجان در آن روزهای سخت و سرنوشت ساز بود که حتی خانه شخصی خود را نیز به عنوان پایگاهی مطمئن در اختیار مجاهدین مشروطه قرار داد. پنجره های زیبای ارسی ، نمایی جلوه انگیز و محتشم به بنا بخشیده است. نظر به جایگاه شهر تبریز در پیروزی انقلاب مشروطیت و نقشی که خانه کوزه کنانی یا خانه مشروطه در این نهضت بزرگ ایفا کرده است سازمان میراث فرهنگی کشور موزه مشروطه را در سطح ملی در همین خانه دایر نموده است. بنابراین از سال 1357 با تبدیل بخشهایی ار بنا به موزه اسناد ، تصاویر و یادگارهای با ارزشی از دوران مشروطه و رهبران در آن نگهداری می شود.

    از مهمترین اسناد و اموالی که در موزه مشروطه وجود دارد می توان به تپانچه کمری ستارخان ، قلمدان و عینک و دستخط شهید ثقةالاسلام ، دفترچه هزینه های نهضت مشروطه به قلم حاج مهدی کوزه کنانی ، مهر انجمن های انقلابی آذربایجان ، فرش و تابلو فرشهای مشروطه ،  روزنامه های دوران انقلاب مشروطه و ... یاد کرد. در این موزه تندیس هایی از شخصیت ها و مجاهدین صدر مشروطیت همچون ستارخان ، باقرخان ، میرزا مهدی کوزه کنانی ، حسن خان باغبان ، علی مسیو، شهید ثقةالاسلام ، جهانگیرخان صور اسرافیل ، میرزا ابراهیم آقا صبا ، میرزا اسماعیل نوبری و ... به نمایش گذاشته شده است و تصاویر بسیار تاریخی و قیمتی از دوران انقلاب مشروطه زینت بخش دیوارهای این خانه تاریخی می باشد.

     

    مسجد کبود

    نام مکان : مسجد کبودImage

    ( طبیعت ، تاریخی ، زیارتی و ... ): تاریخی - مذهبی

     دوره تاریخی ساخت ، تشکیل ، بوجود آمدن یا  ... :

    قرن نهم هجری (872 هجری قمری) توسط جهانشاه قراقویونلو

     توضیح مختصری در خصوص معرفی مکان :

    بنای تاریخی ، مذهبی مسجد کبود از آثار ارزشمند دوره قراقویونلو ، به دستور جهانشاه بن یوسف از فرمانروایان سلسله قراقویونلو و به سر کاری عزالدین قاپوچی بنا گردیده است. ساختمان آن با استناد کتیبه برجسته سر درب به سال 870 ه.ق به اتمام رسیده است. بنای اصلی در مقام مسجد مقبره دارای صحن وسیعی بوده که در آن مجموعه ای از ساختمانها از جمله مدرسه ، حمام ، خانقاه ، کتابخانه و ... ساخته شده بود که متأسفانه آثاری از آنها به جا نمانده است. خصوصیت بارز و شهرت وافر مسجد کبود با معماری ویژه تلفیقی و اعجاب انگیز آن بیشتر به خاطر کاشی کاری معرق ، تلفیق آجر و کاشی ، اجرای نقوش پرکار در حد اعجاز آن می باشد که زینت بخش سطوح داخلی و خارجی بنا بوده و با توجه به این عظمت و زیبایی لقب فیروزه اسلام یافته است.

     

    مقبره الشعرا

    یكی از جاذبترین اماكن تاریخی شهر تبریز است كه در محله قدیمی سرخاب واقع است.http://tabriz.irib.ir/images/stories/didani/Maghberato_Shoara.jpg

     این مکان مدفن دهها تن از عرفا، دانشمندان و ادیبان نام‌آور این مرز و بوم می‌باشد. معروف ترین این بزرگان عبارتند از: مولانا محمد معروف به بابامزید، باباحسن، خواجه عبدالرحیم آبادی، مولانا نظام الدین یحیی غوری، شیخ حسن بلغاری، مولانا محمد مغربی، سلطان پیرباب، شیخ معین الدین صفار، مولانا عبدالقادر نخجوانی، مولانا بهاءالدین خاکی، مولانا ضیاءالدین بزرگ، خاقانی شیروانی، اسدی طوسی، ابوالعلاء فلکی، ظهیرالدین فاریابی، قطران تبریزی، عصار تبریزی، انوری ابیوردی، شیخ محمد خیابانی، ثقه الاسلام تبریزی و بالاخره سیدمحمدحسین شهریار.

    این مقبره تا پس از هجوم و غلبه عثمانی‌ها در پایان سدة دهم هجری هنوز آباد و معروف بود ولی در دوران اشغال چندساله تركان به صورت ویرانه‌ای درآمد.

    این مكان در سال 1337 در پی احیاء گورستان كمال، كه قبر دو كمال در آن واقع است مورد توجه مسئولین وقت قرار گرفت.

     در زمان بعد از انقلاب نیز از طرف مسئولین وقت وزارت ارشاد توجه بیشتری به آن شد تا اینكه بعد از مرگ استاد شهریار و دفن وی در این گورستان، هم‌اینك یكی از مراكز جذب توریسم استان می‌باشد.

     

    عون ابن علی

    این بقعه در زمان ایلخانان مغول بر فراز بلندترین قله كوه سرخاب بنا شده است. http://tabriz.irib.ir/images/stories/didani/eynali01.jpg

    اصل بنا مقبره و مسجد است، شامل 6 گنبد كه 9 اتاق در جهات شرقی، غربی و جنوبی با پوشش گنبدی و طاق آهنگ سه طرف آن را فرا گرفته است.

     در اواخر قاجاریه سالن در شمال گنبد خانه برای پیشگیری از رانش بنا به طرف دره شمالی اضافه شده است.

     هشتی در طرف جنوب و دارای ایوانی با 5 ستون سنگی و اتاقهای جانبی است كه طرفین آنرا میلهای سنگی بشكل مناره زینت میدهد.

     معماری آن به شیوه ایلخانی است. در قرن نهم آباد بوده و در حمله عثمانیان تخریب گردیده و در زمان شاه عباس صفوی تجدید بنا شده است. بار دیگر در زلزله سال 1193 هجری ویران و اواخر قرن 13 توسط امین لشگر قهرمان میرزا تعمیر شده است. مقبره و مسجد محل زیارت و انجام مراسم مذهبی بوده است.

     نمای بیرونی ساختمان سنگی با ایوان و ستونهای سنگی مقرنس كاری شده و میلهای سنگی در طرفین بناست.http://tabriz.irib.ir/images/stories/didani/eynali2.jpg

     نوع مالكیت بنا اوقافی می باشد که به عینال ، زینال یا عینالی و یا بقعه عون ابن علی نیز مشهور است بدلیل ادعای جماعت درویشان مبنی بر اینكه این بقعه مزار دو پسر حضرت امیرالمومنین علی علیه السلام است ولی بر اساس تحقیقات بدست آمده دفن شدگان در كوه سرخاب از فرزندان بی واسطه حضرت مولای متقیان، امیرمومنان علی بن ابی طالب سلام اله علیه نبوده و شاید دو تن از پاكمردان و محبان آن حضرت بوده اند كه نام عون بن علی و زید بن علی داشته اند.

    تعمیر اساسی دیگری نیز از طرف امیرلشگر اسماعیل خان والی آذربایجان و فرمانده قشون شمالغرب در آن بنا به عمل آمده كه در سنگ نبشته منصوب به دیوار ایوان بقعه بدان اشاره شده است.

    در سالهای اخیر تعمیرات اساسی از سوی سازمان میراث فرهنگی كه شامل عملیات مربوط به استحكام بنا، عایقكاری پشت بام ها، توسعه ایوان ضلع شمالی جهت استراحت مراجعین و جلوگیری از رانش بنا صورت گرفته است.

    علاوه بر این بنا کوهای اطراف نیز به تفرجگاه مردم تبریز نبدیل شده و جنگل کاری کوه تصویر جالبی به وجود آورده است که در حال تکمیل می باشد.

     

    خانه ستارخان

    کالبد وضع موجود اثر متعلق به دوران پهلوی (اوایل پهلوی دوم) می باشد.

     این بنا به دلیل اینکه متعلق ستارخان سردار ملی می باشد، به این نام معروف گردیده است. http://tabriz.irib.ir/images/stories/didani/sattarkhan.jpg

    در این بنا سازه ی وزنی با پوشش سقف تخت به وسیله تیر چوبی اجرا و پلان مستطیل شکل در دو طبقه در سه جهت و دارای حیاط مرکزی (به ابعاد 30/8 در90/8) اجرا شده است.

    نمای اصلی بنا نمای شمالی، و دارای تزیینات اجرکاری است و ورودی اصلی بنا (در حال حاضر) از سمت شمالی بنا می باشد.

    آجر کاری های اجرا شده در نمای شمالی از ویژگی های خاص معماری آن می باشد، البته بنای اصلی، متعلق به دوره ی قاجار، خانه ای با حیاط های اندرونی و بیرونی و کلیه فضا های مطبخ، اصطبل و... بوده است. لازم به ذکر است، بنای یاد شده بیشتر از اینکه ارزش مماری داشته باشد به دلیل تعلق به سردار ملی (دوره مشروطه) حائز اهمیت خاص می باشد.

     

    مسجد جامع تبریز

    نام مکان : مسجد جامع تبریزImage

     نوع اثر( طبیعت ، تاریخی ، زیارتی و ... ): تاریخی - مذهبی

     دوره تاریخی ساخت ، تشکیل ، بوجود آمدن یا  ... : دوره سلجوقی

     توضیح مختصری در خصوص معرفی مکان :

    مسجد جامع تبریز از بناهای تاریخی شهر تبریز است. این مسجد که در کتاب های تاریخی از آن به عنوان "جامع کبیر" نام برده شده ، از ابتدای تأسیس ، مسجد جامع شهر تبریز بوده و بازار گرداگرد آن شکل گرفته است. قدیمی ترین بخش آن شبستان وسیعی است از طاق و گنبدهایی بر فراز ستون های هشت گوش آجری که زینت بخش آن گچ بری های ظریف و هنرمندانه دوره روادیان (مقارن سلجوقیان) است. مسجد جامع در دوره ایلخانان مغول مورد توجه و تعمیر بوده و بخشهایی به آن افزوده شده است. محراب رفیع گچ بری باقیمانده فعلی یادگار آن دوره می باشد.در دوره حکومت آق قویونلویان در آذربایجان گنبدی رفیع مزین به انواع کاشی کاری معرق به وسیله سلجوق شاه بیگم زن اوزون حسن در بخش شمالی آن احداث شده که هنوز هم پایه ها و گوشه هایی از کاشی کاریهای آن باقیمانده است. در زلزله سال 1193 هجری قمری که بسیاری از بناهای تبریز آسیب دید ، این مسجد نیز از خرابی مصون نماند. مسجد فعلی با پایه های متین و پوشش طاق و چشمه بعد از زلزله در اوایل حکومت قاجار و توسط حسینقلی خان دنبلی حاکم وقت بنا شده است که از آثار خوب قاجاری می باشد.

     

    بقعه سید حمزه

    بقعه‌ سید حمزه‌ در محلة‌ سرخاب‌ تبریز کنار مقبره الشعرا، در محل‌ تقاطع‌ خیابان‌ ثقة الاسلام‌ و بازارچة‌ سید حمزه‌ قرار دارد كه‌ در گذشته‌ ازشكوه‌ و عظمت‌ زیادی‌ برخوردار بوده‌ است‌.Image

     صاحب‌ كتاب‌ «روضات‌ الجنان‌ و جنات‌ الجنان‌» شكوه‌ و زیبایی‌ و بلندی‌ بنا را تعریف‌ كرده‌ و گنبد و عمارت‌ مقبره‌ را «از كمال‌ ارتفاع‌ با آفتاب‌ برابر» ستوده‌ است‌.

    سید حمزه‌، كه‌ در دربار غازان‌ خان‌ از جایگاه‌ ویژه‌ای‌ برخوردار بوده‌ در سال‌ 714 هـ ق‌ به‌ دست‌ مغولان‌ كشته‌ شد و در بنایی‌ كه‌ میرزا ابوطالب‌ - وزیر آذربایجان‌- در همان‌ سال‌ بر آرامگاه‌ وی‌ احداث‌ كرده‌ به‌ خاك‌ سپرده‌ شد.

     آنچه‌ امروز از بقعة‌ سیدحمزه‌ باقی‌ مانده‌، صحن‌ نسبتاً وسیعی‌ است‌ كه‌ در سمت‌ جنوب‌ آن‌، مقبره‌ قرار گرفته‌ و در سمت‌ شرق‌ و شمال‌ آن‌، حجرات ‌و مدرس‌هایی‌ است‌ كه‌ از ده‌ها سال‌ پیش‌ متروك‌ مانده‌ و به‌ امانتگاه‌ اموات‌ تبدیل‌ شده‌ و در تعمیرات‌ سال‌های‌ 1333 – 1334هـ.ش‌ كه‌ از محل‌ اوقاف‌ ظهیریه‌ به‌ عمل‌ آمده‌ دوباره‌ به‌ حجره و اقامتگاه‌ طلاب‌ علوم‌ دینی‌ تغییر صورت‌ داده‌ است‌.

     این‌ بقعه‌گنبد بلندی‌ دارد. طاق‌ زیرین‌ گنبد آیینه‌ كاری‌ شده‌ و بر دور آن‌ كتیبه‌هایی‌ كه‌ مشتمل‌ بر تاریخ‌ می‌باشد نوشته‌اند. http://tabriz.irib.ir/images/stories/didani/seed%20hamze2.jpg

    اصل‌ بقعه‌، مقبرة‌ كوچكی‌ است‌ كه‌ تقریباً چهار ذرع‌ طول‌ و سه‌ ذرع‌ عرض‌ دارد. حجرة‌ جداگانه‌أی‌ در سمت‌ غربی‌ آن‌ بوده‌ كه‌ بین‌ مقبره‌ وآن‌ حجره‌ دیواری‌ فاصله‌ بوده‌ است‌. ضمناً قبر میرزامحمدابراهیم‌ وزیر، در دهلیز سرداب‌ واقع‌ است‌ و اسم‌ آن‌ مرحوم‌ در دوسوی‌ دری‌ كه‌ به‌ گنبد داخل‌ می‌شود، نوشته‌ شده‌ است‌.

    در تركیب‌ فعلی‌ بنا، نمونه‌هایی‌ از حجاری‌ و كاشیكاری‌ پیشین‌ به‌چشم‌ می‌خورد كه‌ از نمونه‌های‌ بسیار جالب‌ حجاری‌ آن‌ طاق مرمرین صحن سردر مدرسه است كه از چهار قطعه مرمر بزرگ تشكیل یافته است.

     پایه‌های‌ طاق‌ از سنگ‌ مرمر ساده‌أی‌ هستند كه‌ به‌ جای‌ نمونه‌های‌اصلی‌ گذاشته‌ شده‌اند. در پیشانی‌ این‌ طاق‌ از دو سو به‌ طور متقابل‌ به‌ خط‌ ثلث‌ عالی‌ آیة‌ شریفة «ادخلوها بسلام‌ آمنین‌» و در زیر هریك‌ از آنها در میان‌ ترنج‌ عبارت‌ «یامفتح‌ا‌لابواب‌» به‌ طور برجسته‌ كنده‌ شده‌ است‌.

     در نوك‌ ترنج‌ها، یك‌ ختایی‌ كوچك‌ و دراطراف‌ آنها اسلیمی‌هایی‌ نقر‌ شده‌ است‌. در كرانه‌های‌ طاق‌ در جانب‌ شرقی‌ و غربی‌ خطوط‌ نستعلیق‌ حك‌ گردیده‌ كه‌ با یك‌رشته‌ اسلیمی‌ زیبا تزئین‌ یافته‌ است‌.

     عرض‌ این‌ طاق‌، 183 و بلندی‌ قسمت‌ اصلی‌ آن‌ 120 سانتی‌ متر است‌. بالای‌ طاق‌ سردر نیز، سنگ‌ نوشتة‌ مرمرینی‌ نصب‌ شده‌ كه‌ مربوط‌ به‌ زمان‌ ناصرالدین‌ شاه‌ قاجار است‌ و حكایت‌ از تعمیر این ‌بقعه‌ به‌ سال‌ 1279 هـ.ق‌ دارد

     

    موزه آذربایجان

    اندیشه ایجاد موزه آذربایجان در تبریز به سالهای 1306 و 1307 بر می گردد که در این سال نمایشگاهی از سکه های مکشوفه از تبریز در سالن سابق ساختمان کتابخانه تربیت بر پا شد. http://tabriz.irib.ir/images/stories/didani/muze1.jpg

    اساس موزه آذربایجان در سال 1336 با نمایش 202 قطعه از آثار فرهنگی ارسالی از موزه ایران باستان (موزه ملی) در تالار فوقانی کتابخانه ملی سابق تبریز آغاز شد و اندیشه تاسیس موزه آذربایجان در محل فعلی در اردیبهشت ماه سال 1337 جامه عمل پوشید.

    قبل از بهره برداری از این موزه ، از محل دبیرستان " نجات" سابق برای نمایش اشیاء فرهنگی جمع آوری شده، استفاده می شد. این موزه در سال 1341 رسماً افتتاح شد.

    ساختمان موزه آذربایجان که در خیابان امام خمینی جنب مسجد کبود واقع شده، بر اساس نقشه تنظیمی باستانشاس فرانسوی بنام آندره گدار و ترسیم اسماعیل دیباج (رئیس وقت اداره کل فرهنگ و هنر آذربایجان شرقی) احداث گردید.

    موزه آذربایجان از جمله مهمترین موزه های ایران است که در آن آثار مربوط به هزاره های پیشین تا دوره اسلامی به معرض نمایش در آمده است.

     این موزه دارای سه سالن هشتصد متری است که بعد ها در طبقه اول سالن جدیدی جهت نمایش سکه و مهرهای قدیمی ایران به آنها افزوده گشت. در سالن همکف ، بازدید کنندگان شاهد یادگاری هایی از دوران پیش از تاریخ و حکومت های پیش از اسلام ایران هستند.

     کهن ترین آثار موجود در این بخش متعلق به مجموعه کوچکی از سفالهای تپه اسماعیل آباد مربوط به هزاره پنجم قبل از میلاد می باشد.

     از دیگر آثار شاخص دوران پیش از تاریخ سنگ های منقٌش به تصاویر حیوانات و گل و گیاه مربوط به هزاره سوم قبل از میلاد ست.

     این سنگها از جنس "سرپانتین" نوعی سنگ معدنی است که در چند سال اخیر با توجه به کشف مجموعه وسیعی از آنها در جیرفت کرمان بنظر می رسد محصول تمدنی پیشرفته و قابل ذکر در این نقطه از کشورمان در دوران پیش از تاریخ بوده است.

     مجسمه الهه زن متعلق به هزاره اول قبل از میلاد بدست آمده از رستم آباد در شمال ایران یکی دیگر از آثار برجسته این بخش به شمار می رود که نشانه وجود ارزش و مقام زن در کسوت الهه زمین و منبع باروری در نزد ایرانیان بوده است.

     در منتهی الیه سالن و در دیوار ضلع شمالی ، سنگ بسم الله که یکی از نادرترین آثار هنری ایران محسوب می شود نصب گردیده است.

    این سنگ از پنج قسمت تشکیل شده، چهار قسمت آن قاب اثر و یک قسمت آن متن اثر است که تمام سطوح سنگ توسط هنرمند ایرانی محمد علی قوچانی حجاری شده است.

    در سالن طبقه اول در امتداد آثار تمدنهای باستانی ایران به دوره اسلامی می رسیم . قدیمی ترین اشیاء این دوران از قرن چهارم هجری و آثار بجای مانده از تمدن نیشابور که شاخصه آنها بکار گیری لعاب سفید نقش و نگارهایی با محتوای اسلامی و استفاده از خط کوفی است آغاز می گردد و به دوره قاجار منتهی می شود.

     از دیگر آثار برجسته این بخش می توان به ظروف سفالی دوره ایلخانی با نقش و نگارهای متنوع اشاره داشت.

    قفل رمزی مربوط به اواخر قرن شش هجری قمری نیز یکی دیگر از یادگار های قابل ذکر در این بخش به شمار می رود.

     در سالن جدید التاسیس این قسمت ، موزه آذربایجان اقدام به نمایش قدیمی ترین سکه های ضرب شده در گستره جغرافیایی ادوار مختلف تاریخ ایران کرده است. این سکه ها از دوره هخامنشی تا حکومت قاجاریه را شامل می شوند.

    همچنین نمونه ای از نادرترین و زیباترین مهرهای قدیمی در این بخش در کنار سکه ها دیده می شود.http://tabriz.irib.ir/images/stories/didani/muze2.jpg

    طبقه زیر زمین موزه آذربایجان از سالهای گذشته محل نمایش و نگهداری مجسمه های نفیس و ارزنده ای است که توسط مجسمه ساز شهیر تبریزی آقای احد حسینی خلق شده اند.

     موضوع این مجسمه ها نگاه عمیق هنرمند به سرگذشت انسان و خلق و خوی او در طول تاریخ بخصوص در قرن بیستم میلادی می باشد.

     مدیریت این موزه امیدوار است باانتقال این مجسمه های ارزشمند به جایگاهی مناسب برای نمایش انها فضایی برای پیشبرد و گسترش موضو عیت این موزه که یک موزه باستانشناسی است ایجاد گردد تا بخش دیگری از تاریخ باستانی و زندگی اقوام این سرزمین در معرض دید علاقمندان قرار گیرد.

     

    بازار تاریخی تبریز

    نام مکان : بازار تبریزImage

     نوع اثر( طبیعت ، تاریخی ، زیارتی و ... ): تاریخی - تجاری

     دوره تاریخی ساخت ، تشکیل ، بوجود آمدن یا  ... :

    بازار کنونی تبریز مربوط به اواخر زندیه (یعنی بعد از زلزله ای که در سال 1193 هجری قمری

     روی داد) و عصر قاجار می باشد. در زمان عباس میرزا که تبریز ولیعهد نشین و دارالسلطنه

    گردید. سراها و تیمچه ها و بازارهای عالی تازهای احداث شد.

    شبكه بازار تبریز به مثابه قلب شهر است و نقش عمده ای در بافت شهر دارد . این بازار كه در سال یك 1354 در فهرست آثار ملی به ثبت رسید، بزرگ ترین اثر ثبتی كشور و وسیع ترین مجموعه مسقف و به هم پیوسته جهان به شمار می رود.

     بازار تبریز با طاقها و گنبدهای بلند آجری شامل بازار امیر ، بازار کفاشان ، راسته بازار ، بازار حلاجان ، یمینی دوز بازار ، راسته کهنه ، بازار حاج محمد حسین ، بازار مشیر ، بازار دلاله زن بزرگ ، بازارچه صفی ، بازار امیر ابوالحسن سرای حاج رسول ، سرای حاج میرزا علینقی ، تیمچه و سرای شیخ کاظم ، تیمچه حاج صفر علی ، تیمچه و دالان میرزا شفیع ، تیمچه ملک ، ... که به اختصار چند اثر اشاره می شود.

    بازار تیمچه امیر یکی از شاهکارهای جالب معماری و با شکوه ترین تیمچه های بازار تبریز به حساب می آید. تیمچه حاج صفر علی ، بنائی است معظم که بانی آن حاج صفر علی خوئی بازرگان معروف معاصر فتحعلی شاه قاجار می باشد.

    تیمچه مظفریه نیز یکی از زیبا ترین بخشهای بازار است که حاج شیخ جعفر قزوینی تاجر سرشناس دوره ناصرالدین شاه در سال 1305 آن را ساخته بود و به مناسبت حضور مظفرالدین میرزا ولیعهد وقت دراین تیمچه به نام مظفریه نامگذاری کرد.

      مجموعه بازار تبریز یكی از بازارهای بزرگ تاریخی و زیبای ایران و خاورمیانه است.
    عواملی مانند سبك معماری بازار ، آرایش مغازه ها ، كثرت تیمچه ها ، كاروان سراها ، دالان ها ، راسته ها و همچنین انواع مشاغل و حرفه ها ، وجود تعداد بسیاری مدرسه و مسجد كه عمدتاً از سابقه تاریخی برخوردارند، این بازار را به نمونه عالی مجهز تجارت ، كسب و زندگی اسلامی و شرقی تبدیل كرده است
    .

    *
    بازار تاریخی تبریز از نظر جهانگردان

    تبریز از ادوار گذشته به دلیل قرار گرفتن در مسیر جاده ابریشم یكی از مهم ترین مراكز بازرگانی ایران به شمار می رفته است. این شهر به خاطر موقعیت ویژه خود ، سالیان دراز پذیرای كاروان های تجاری خاور دور و اروپا از راه روسیه و عثمانی بود و مركز مبادله كالاهای بازرگانی كشورهای اروپایی محسوب می شد و از این رو از شهرتی جهانی برخوردار بوده است
    .
    «
    شاردن » فرانسوی در سفرنامه خود شكوه مجموعه بازارهای تبریز را پیش از ویرانی آنها بر اثر زلزله چنین می ستاید : « این شهر دارای عالی ترین بازارهای آسیاست . وسعت و عظمت این بازار ها ، گنبد ها و طاق های زیبایی كه آنها را پوشانیده است با توده عظیم و انبوه جماعتی كه در طی روز در سوق های بازار مشاهده می شود و كثرت مقدار كالاهایی كه در آنجا انباشته شده است بطور حیرت آوری ابهت و جلال بازار های تبریز را نمودار می سازد

    وی اضافه می كند : « زیبا ترین بازار این شهر كه مركز معاملات كالاهای گرانبها و جواهرات است . قیصریه نام دارد. این بازار هشت گوش و بسیار وسیع و بزرگ است . قیصریه را حدود سال850 به فرمان اوزن حسن كه مقر سلطنتش تبریز بود بنا كرده اند
    . »
    در طول تاریخ تبریز ، بازار این شهر همواره مورد توجه تجار و جهانگردان ایرانی ، عرب و اروپایی بوده است وآن را به دلیل فراوانی ثروت و زیبایی معماری اش ستوده اند. از این شخصیت ها می توان به مقدسی ، یاقوت حموی ، زكریا محمد قزوینی ، ابن بطوطه، حمد الله مستوفی ، اولیا چلبی ترك ، ماركوپولو ، اودریك ، كلاویخو ، آمبروسیوكنتارینی ، جان كارت رایت ، تاورنیه ، ، شاردن و جملی كارری اشاره كرد كه به تفصیل مطالب ارزنده ای درباره بازار تبریز در سفرنامه های خود ذكر كرده اند
    .
    لازم به یادآوری است كه مجموعه شكوهمند و بی نظیر بازار تبریز در جریان زلزله هول انگیز سال 1193 هجری قمری به شدت آسیب دید
    .
    بازسازی و مرمت مجموعه بازار تبریز به احتمال قوی همزمان با بناهای باروی شهر ، به همت « نجفقلی خان بیگلربیگی » از سال 1194 هجری قمری آغاز شد . بافت اصلی بازار تبریز از دو راسته سرپوشیده شمالی – جنوبی و شرقی - غربی تشكیل شده است
    .
    عرض بازار ها بین چهار تا پنج متر و بلندی سقف آنها پنج تا شش متر است كه در مقایسه با سقف بازارهای نقاط گرمسیری ایران كوتاه تر است
    .
    راسته های اصلی توسط راسته های فرعی به هم متصل شده‌است در فضاهای بین آنها ، سراها ، كاروان سراها و تیمچه ها بنا شده است. تقاطع راسته ها را در سه راهی و چهار راهی ( چهار سوق ها ) طاق های گنبدی پوشانده است. بزرگ ترین گنبد بازار ، گنبد تیمچه امیر و زیبا ترین قسمت آن تیمچه مظفریه است
    .

    *
    بازار امیر

    از زیباترین و مهم ترین بازارهای تبریز ، بازار ، كاروان سرا و تیمچه امیر است كه در حال حاضر از مراكز عمده تجارت و صادرات فرش و مركز بورس طلا و جواهر و منسوجات است. بازار امیر از شلوغ ترین و پرحجم ترین بازار های تبریز و از نقاط دیدنی و جهانگردی شهر است. بانی این بازار و كاورانسرای امیر ، « میرزا محمد خان امیر نظام زنگنه » است. تاریخ بنای بازار و كاروا نسرا ی امیر سال 1255هجری قمری است
    .
    در بازار امیر از 112 مغازه دایر ، 102مغازه به زرگری و جواهر فروشی اشتغال دارند.گسترش تجارت طلا و زرگری به تدریج بزازی و پارچه فروشی را كه روزگاری مخصوص بازار امیر بود از بین برده و جای آن را گرفته است
    .

    *
    تیمچه مظفریه

    معروف ترین بخش بازار تبریز « تیمچه مظفریه » است كه در زمان ولیعهدی مظفرالدین میرزای قاجار به سال 1305هجری قمری ساخته شد ، بانی آن« حاج شیخ محمد جعفر قزوینی » از بازرگانان تبریز بوده است. با توجه به اینكه هر بنای نو بنیادی در تبریز اگر مورد توجه ولیعهد وقت قرار می گرفت ، بایستی آن را به ولیعهد پیشكش می كردند ، این بازرگان كاردان نیز بنا را به نام « مظفر الدین میرزا ، مظفریه » نامید كه مورد تحسین ولیعهد قرار گرفت و از تصاحب و تملك آن خودداری كرد
    .
    در حال حاضر « تیمچه مظفریه » یكی از مراكز عمده تجارت و صدور فرش آذربایجان و ایران است و شهرتی جهانی دارد . این تیمچه دو طبقه دارد كه هر طبقه آن بیست و شش حجره فرش فروشی را در خود جای داده است
    .
    رودخانه مهران رود دو قسمت بازار قدیمی تبریز را از هم جدا ساخته و بخش شمالی بازار به جهت جدا ماندن از كل مجموعه بتدریج اهمیت خود را از دست داده و دچار تخریب بیشتری شده است. قسمت اعظم مساحت بازار در جنوب مهران رود و در حد فاصل خیابان های دارایی ، شهدا و امتداد آن در راسته كوچه قرار گفته است. احداث خیابان دارایی قسمت كوچكی از این بخش را از كل مجموعه جنوبی جدا كرده است
    .
    مهم ترین راسته هایی كه در این قسمت از بازار وجو دارند عبارتند از : بازار امیر ، راسته بازار ، راسته قدیم ، بازار سراجان ، شیشه گرخانه ، بازار كفاشان ، بازار صفی ، بازار صادقیه ، دلاله زین بازار ، بازار كلاهدوزان ، قیز بستی بازار ، بازار مسگران ، بازار حلاجان ، بازار آیت الله شهیدی ، یمن دوز بازار ، بازار حرم خانه ، بازار رنگی
    .
    از تیمچه های معروف بازار ، تیمچه امیر ، تیمچه حاج شیخ كاظم ، میرزا شفیع ، حاج محمد قلی ، حاج صفر علی ، میرزا جلیل ، مظفریه ، شعر بافان ، ملك ، خرازی ها ، حاج شیخ بها ، میر ابوالحسن و حاج تقی را می توان نام برد. هر كدام از این تیمچه ها یا سراهای بازار تبریز معمولاً دارای دالانهای زیبایی هستند كه به همان نام تیمچه و سرای شهرت یافته اند
    .
    سرای های بازار تبریز غیر از ایفای نقش بسیار مهم در زندگی اقتصادی بازار ، به منزله تنفس گاه ها و فضای سبز مجموعه نیز اهمیت فوق العاده ای داشته اند .سراهای امیر ، گرجیلر، حاج سید حسن ها ، شاهزاده ها ، دو دری ها ، میر ابوالحسن ، پرتوی ، آلمانی ها ، میرزا مهدی از مشهورترین سراهای مجموعه بازار محسوب می شوند
    .

     

    مدرسه رشدیه

    این مدرسه متعلق به دوره اوایل پهلوی اول و در خیابان ارتش جنوبی واقع شده و دارای ساختمان دو طبقه به طول 42 و به عرض 30 متر می باشد. نمای ساختمان دارای آجركاری زیبا و پركاری بوده و از حیاط وسیعی برخوردار و دبیرستان دارای كتابخانه، آزمایشگاه و كارگاه كارهای دستی بوده است.

    بدنه غربی مدرسه در طی سالیان فرسوده شده است که سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری این بنا را خریداری و اقدام به مرمت آن نموده است.

    حاج میرزاحسن رشدیه در سال 1267 ه. ق در تبریز متولد شد و پس از كسب معلومات عصر خود در جوانی مسافرتی به قفقاز کرد و در ایروان اقامت گزید.http://tabriz.irib.ir/images/stories/didani/roshdiye.jpg

    او مدرسه ای تاسیس کرد و به تعلیم و تربیت پرداخت.

     پس از چندی بدین فكر افتاد كه تمام قواعد و اصول تعلیم و تربیت ( پداگوژی ) را كه در دبستانهای خارج از ایران دیده است، در كشور خود مرسوم دارد. پس راهی ایران شد و در سال 1305 ه.ق در جنب «مسجد شیخ الالسلام » مدرسه ای با اسلوب جدید باز كرد كه «میرزا حسن واعظ» یكی از آموزگاران آنجا بود ولی به تحریك و اغوای عوام مدرسه اش به غارت رفت و خود به مشهد سفر كرد

     پس از چندی به تبریز مراجعت نموده و مجددا" در سال 1311 ه. ق مدرسه ای بنام « رشدیه » در كوی «جبه خانه» دائر كرد. در سال 1313 ه.ق كه میرزا علیخان امین الدوله به سمت والی آذربایجان وارد تبریز گردید.

    میرزا حسن توانست مدرسه خود را توسعه دهد. ولی زمانیكه امین الدوله بعنوان صدراعظم به پایتخت روانه گشت، عوام، میرزا حسن را مجبور به بستن مدرسه كردند و میرزا حسن به تهران رفت و در سال 1315 ه.ق با مساعدت امین الدوله در كوی « دروازه قزوین» مدرسه بزرگی تاسیس نمود.

    در سال 1323 ه.ق روزنامه مكتب را منتشر كرد و در سال 1326 ه.ق روزنامه «طوفان تهران» را چاب نمود. در استبداد صغیر به كلات نادری در خراسان تبعید شد. پس از بر افتادن محمد علیشاه قاجار به تهران برگشت و در سال 1345 ه.ق به قم رفت و تا آخر عمر در آنجا ماندگار شد.

    میرزاحسن را كه مؤسس اولین مدرسه به سبك جدید در ایران بود «پدر معارف » نامیدند ، در سال 1363 ه. ق در شهر قم فوت نمود و در همان شهر نیز مدفون گردید. وی در طول حیات خود در حدود سی جلد كتاب نوشت.

    از آثار چاپ شده او :

    آنادیلی و وطن دیلی (تركی)- الفبای جدید- بدایه التعلیم - تكمله الصرف - كتاب الفبا- كفایه التعلیم- نهایه التعلیم


     

    پل آجی چای

    این پل از قدیمی ترین پل های تبریز است كه در  شمال غرب این شهر بر روی " تلخه رود " قرار گرفته است Image
    این پل با 16 دهنه به طول 100 متر و عرض 5 متر همواره بر اثر طغیان های تلخه رود و گاه نیز توسط متجاوزین به شهر تخریب گردیده و پس از چندی دوباره بازسازی شده است . نام این پل را اولین بار درمتون صفویه و در زمان شاه اسماعیل اول در " سفرنامه ونیزیان " می بینیم .

    از دیگر پل های قدیمی تبریز كه بر روی نقاط مختلف " مهران رود " بنا شده پل سنگی ، پل قاری ، پل صاحب الامر و پل منجم را می توان نام برد كه هركدام دارای چند چشمه طاق به شیوه سنتی است .

     

    ربع رشیدی

     ربع رشیدی یکی از بناهای تاریخی و ارزشمند شهر تبریز است.http://tabriz.irib.ir/images/stories/didani/rabe.JPG حدود ۷۰۰ سال پیش در تبریز، دانشگاهی به‌نام رشیدالدین فضل الله همدانی ایجاد شد. رشیدالدین وزیر غازان خان از حکمرانان وقت آن دیار بود. در آن زمان این دانشگاه شامل چهار دانشکده بود که در چهارطرف آن قرار داشت و اربع یا چهار عربی را به خود اختصاص داد و این مکان ب‌نام ربع رشیدی شهرت یافت.

    ربع رشیدی شهری کوچک بود شامل کتابخانه، مدرسه، مسجد، دارالایتام، حمام، مهمانسرا، بیمارستان، مدارس عالی، و کارگاه‌های صنعتی. فضل الله همدانی برای تامین هزینه‌های این مرکز املاک فراوانی را در نقاط مختلف اعم از ایران قدیم، بخش‌هایی از عراق، افغانستان، گرجستان، ولایت روم، آذربایجان و سوریه وقف این مرکز کرد.

    خواجه فضل الله همدانی که پیش از حمله مغول در قلعه‌های اسماعلیه زندگی می‌کرد و پس از آن مدتی به وزارت غازان خان رسیده و منشا خدمات فراوانی در غرب ایران و آذربایجان شد در سال۷۱۸ هـ.ق، با دسیسه‌های سیاسی کشته شد و ربع رشیدی هم پس از مرگ وی غارت و ویران شد.هم اکنون آثار ناچیزی از آن در تبریز باقی مانده‌است.

    وی برای ساماندهی املاک وقفی وقفنامه‌ای را تدوین کرده بود که به وقف نامه ربع رشیدی معروف است و هم اکنون تنها یک نسخه از آن باقی است که در کتابخانه مرکزی تبریز قرار دارد. این نسخه تا سال ۱۳۴۸ در دست بازماندگان حاجی ذکاء‌الدوله سراجمیر، ساکن تبریز بود. انجمن آثار ملی در همان سال آن را از خانواده ذکاءالدوله خرید. [۲]

    وقف نامه ربع رشیدی در خرداد ماه ۱۳۸۶ از سوی سازمان کتابخانه ملی ایران به یونسکو معرفی شد و در نشستی که از ۲۱ تا ۲۵ خرداد در یونسکو برگزار شد، به‌همراه شاهنامه بایسنقری در فهرست میراث مستند این سازمان به‌ثبت رسید. در نشست کمیسیون ملی یونسکو، سی و هشت اثر از کشورهای جهان در فهرست آثار مستند یونسکو ثبت شد. تعداد آثاری که از سال ۱۹۹۷ تاکنون در این فهرست به ثبت رسیده‌است، به ۱۵۸ اثر افزایش یافته‌است.

     

    حمام مهرآباد

    حمام مهرآباد یكی از معروف ترین گرمابه هاست كه تاریخ بنای آن به دوره قاجار می رسد و از پنج بخش تشكیل شده است. Image

    1 – تالار رخت ركن 2 – محل نظافت 3 – تالار شستشو 4 – گرم خانه 5 – خزینه آب

    تالار بزرگ رخت كن شامل یك گنبد بزرگ و چهار گنبد كوچك و چهار طاق در چهار طرف آن است و یك حوض بزرگ سنگی نیز در زیر گنبد بزرگ وجود دارد . تالار رخت كن از طریق راهروی باریكی وارد تالار استحمام می شود كه از نظر طراحی معماری تا حدی شبیه تالار رخت كن است . در ضلع شرقی تالار استحمام ،دو اتاق با سقف گنبدی به عنوان خلوتی یا شاه نشین وجود دارد كه مخصوص استحمام افراد سرشناس بود. تالار استحمام با چهار پله ، پس از عبور از یك در كوچك وارد خزینه می شود كه آخرین مرحله استحمام است . پس از بیرون آمدن از خزینه بایستی از حوضچه های كوچك آب سرد عبور كرد.

    آب مصرفی گرمابه از چاهی كه در كنار خزینه قرار دارد ، توسط منجنیق مخصوصی استخراج می شد و از طریق لوله های باریك سفالی كه در دیوارها تعبیه شده بودند به داخل گرمابه هدایت می شد . تاریخ بنای این حمام مربوط به دوره شاه طهماسب است و با توجه به شیوه ساخت و مقایسه با سایر حمام ها می توان آن را به دوره صفویه نسبت داد .

    از سایر حمام های تاریخی آذربایجان شرقی می توان حمام های زیر را نام برد:

    حمام های شازده تبریز ، حكم آباد تبریز ، نوبهار تبریز ، نوبر تبریز ، سرهنگ تبریز ، سراب ، جلفا ، میلان ، اسكو ، حاجی موسی مرند ، حاج فتح الله بناب ، چهارسوق مراغه ، چهار سوق آذرشهر .

    موزه عشایر آذربایجان

    Image

    زندگی کوچ نشینی در ایران و از جمله آذربایجان سابقه ای بس کهن دارد و کوچ نشینان نقش مهمی در تاریخ سیاسی و اجتماعی این مرز و بوم داشته اند. بسیاری از دولت ها و حکومت های قبل از اسلام و بعد از اسلام از میان ایلات و عشایر برخاسته اند. حکومت های غزنویان، سلجوقیان، خوارزمشاهیان، ایلخانان، قره قویونلوها، آق قویونلوها، افشاریه، زندیه و قاجاریه حکومت های ایلی بودند که قدرت اولیه خود را از تشکیلات ایلی خود گرفته اند.

    Image 

    روند کوچ نشینی در ایران و از جمله آذربایجان آنچنان است که میتوان پیش بینی کرد با آخرین نسل عشایر کوچ رو در ایران مواجه هستیم. از این رو تاسیس موزه ی عشایرضرورت تاریخی داشت.

     شهرسراب موقعیت ویژه ای بر سر راه تبریز- اردبیل و استان گیلان داشته و همه ساله هزاران نفر به قصد استفاده از آبهای گرم و معدنی سبلان و سرعین و طبیعت زیبای شمال کشور این شهر را پشت سر می گذارند. علی رغم سابقه فرهنگ و تمدن این شهر تاکنون مسافرین محترم محملی جهت اقامت بیشتر در این شهرنمی یافتند. باشرح مراتب مذکور تاسیس موزه ی عشایر در محل حمام قدیمی جلال ضرورت و اهمیت خود را دو چندان بیشتر می نمایاند.

    Image 

    حمام جلال به جای مانده از دوران قاجاریه و ثبت شده در فهرست آثار ملی به شماره 9/419 با معماری ارزشمند در شهرتاریخی و فرهنگی سراب با مساحتی حدود 650 مترمربع بنا شده است.

    موزه ی عشایر آذربایجان به عنوان اولین موزه ی عشایری ایران از شمار موزه های مردم شناسی است. قلمرو فعالیت موزه های مردم شناسی منطقه ای به نمایش گذاشتن نشانه های فرهنگی، سنتی، قومی و نمایانگر ارزش های فرهنگی، اقتصادی، اجتماعی و فنی این نشانه ها، اشیا و نمادها به مردمی است که آنها را به کار می گرفته اند و می گیرند.

    بر مبنای تعریفی که در این رابطه آیکوم دارد، هدف موزه عبارتست از گردآوری و نگهداری، مطالعه و بررسی کردن و نیز به نمایش گذاشتن نعمات فرهنگی یا طبیعی به منظورآموزش، پژوهش و ارزش دادن به این مجموعه ها و لذت بردن از آنهاست.

    Image 

    نتیجه اینکه هدف موزه نمایشگر ارائه تحقیقاتی است از مطالعه در مورد اعتقادات و آداب و رسوم، زبان، معیشت، مسکن، هنرها و فنون، خوراک، پوشاک، صنایع دستی، که در جامعه عشایری توسط کارشناسان گردآوری شده است و از این رو است که موزه ی مردم شناسی برای بینندگان مانوس و دلنشین است. زیرا در این رابطه هر یک از اموال فرهنگی که به نمایش گذاشته میشود با زبان بی زبانی از چگونگی مورد استفاده در زمان خود صحبت می کنند. غرفه های این موزه ی مردم شناسی همانند سایر موزه های مردم شناسی سخن از چگونه زندگی کردن و با مشکلات مبارزه کردن و در جهت بدست آوردن و بهتر زندگی کردن که همواره نداشتن را یافتن و نبودن را ساختن از زمانهای بسیار گذشته می گوید. بنابراین حفظ و نگهداری و معرفی ذخایر فرهنگی ضرورتی تاریخی دارد.

    بخش های مختلف این موزه عبارتند از:

    بخش اداری، بخش اطلاع رسانی، کتابخانه تخصصی، فضای مرتع و چوپان، غرفه سینمای سنتی، بخش فرآوری سنتی و بومی لبنیات، بخش فرآوری سنتی پشم، غرفه دست بافت های عشایری، غرفه موسیقی، غرفه مسکن (آلاچیق)، غرفه نان پزی، غرفه اشیاء اعتقادی و زیورآلات، غرفه قهوه خانه سنتی و ماکت و تابلو نوشته ها و عکس های مختلف از جلوه های فرهنگی عشایرآذربایجان.